विसापूर VISAPUR

अचानक ठरल्याने थोडे उशिरा सकाळी १० वाजता मी व आनंद विसापूर ला निघालो. थंडीची चाहूल संपून थोडे ऊन लागत होते म्हणून कामशेत जवळ थोडे थांबून ऊसाचा रस घेतला व पुढे निघालो. त्या नंतर गाडी थांबवली ती भाजे गाव येथे. गाडी लावून आम्ही विसापूरच्या दिशेने चालायला सुरवात केली. शिवजयंती असल्या कारणाने लोहगडाकडे जाणारे व येणारे यांची गर्दी देखील खूप होती. आम्ही हळू हळू रस्ताच्या घाट वाटेने न जाता डोंगर पाय वाटेने घाट रस्ता पारकरून १२ वाजता विसापूर गडा वरती जाणारा गायमुख रस्ता येथे येऊन पोहचलो. आणि आम्ही वेळ न दवडता गड चढायला सुरवात केली. वाटे मध्येच असलेले पाण्याचे टाके व तेथे कोरलेला लहानसा शिलालेख पाहून अर्ध्या तासात आम्ही गडमाथा गाठला. व दुपारचे ऊन खूप होते म्हणून आम्ही तेथे असलेल्या बोराच्या झाडाखाली बसून जेवण उरकले व एक तासभर झोप काढली. व २ वाजल्या नंतर गड फिरायला सुरवात केली. विसापूर गडावरून समोरच असलेला लोहगड स्पष्ट दिसतो, तसेच पवणा धरणाचा पाण्याच्या जलाशय व त्या मागे उभा असलेला तुंग किल्ला, तिकोना किल्ला देखील पाहायला मिळाला.
पुढे पाण्याचे टाके, चुण्याचा घाणा, दलनाचे जाते पाहुण गडाच्या तटबंदी वरून निघालो व पाण्याच्या टाक्यामध्ये कोरलेला हनुमान पाहिला व तेथील टाकी पाहून पुढे दिसत असलेल्या २ वाड्यांकडे गेलो. वाडे पाहिल्या नंतर मोठया प्रमाणात असलेल्या पाण्याच्या टाक्या पाहिल्या. व पाटण गावाकडून येणाऱ्या पायऱ्यांचा वाटेने थोडे खाली उतरून तेथे असलेले हनुमान व त्यालाच लागून असलेल्या २ मोठ्या गुहा पाहूण माघारी आलो. पुढे जाऊन तोफ, पाण्याचे टाके, तलाव पाहिला. तलाव आठला होता पण तलावाच्या हिरव्या गार कुरणावरती जनावरे चरत होती. तेथून पुढे दिसत असलेल्या महादेव मंदिर पाहायला गेलो व मंदिराच्या मागे असलेले लहानसे पुष्करर्णी पाहून गडाला वळसा घालून जायचे ठरवले व पुढे निघालो. बुरुज, पाण्याचे टाके, तलाव, तटबंदी पाहत आलो, गड खूप मोठा असल्याने गडाच्या चौहो बाजूने मोठया प्रमाणात पाण्याचे टाके पाहायला मिळाले. गडाच्या मध्ये झाडी देखील खूप आहे, आम्हाला तेथे सापाची कात पाहायला मिळाली ती कात जवळपास ६ फूट लांब सापाची असावी असा अंदाज आला. अश्या प्रकारे गड पाहात आम्ही गडाला पूर्ण प्रदक्षिणा मारून गायमुखी वाटे जवळ येऊन पोहचलो व गड उतरायला सुरवात केली, आणि ५:३० वाजता भाजे येथे येऊन पोहचलो. अश्या प्रकारे आम्ही शिवजयंती साजरी केली. 

विसापूर

विसापूर गडावरील चुण्याचा घाणा

विसापूर गडावरील जात

विसापूर गडावरील पाण्याचा टाक्यातील हनुमान

विसापूर गडावरील  कोठाराचे अवशेष

विसापूर गडावरील पाण्याचे टाके

पायऱ्यांचा वाटेवरील हनुमान व गुहा

विसापूर गडावरील महादेव मंदिरामधील शिवलिंग

विसापूर गडावरील महादेव मंदिरा समोरील अंगण

गडावरती मिळालेली सापाची कात

©सुशील राजगोळकर

लोहगड ⛰ LOHGAD

पहाटे ६:०५ वाजता मुकाई चौक येथे सर्वांनी जमायचे व जो उशिरा येईल त्याने सर्वांना चहा व नाष्टा द्यायचा असा दंडक होता. नेमके मी ०६:०९ वाजता पोहचलो. आणखीन दोघे ०६ मिनिट उशिरा पोहचले. ठरल्याप्रमाणे शिक्षा म्हणून मी चहा पाव आणि त्या दोघांनी नाश्ता द्यायचा होता. मुकाई चौकात चहा व मस्का पाव घेऊन आम्ही निघालो. ती ४ मिनिटे मला १२० रुपयांना पडली, त्या नंतर सर्वांच्या गाड्या थांबल्या त्या कार्ले फाटा येथे. सकाळचे मस्त दाट धुके पडले होते .थंडी☃ हि गुलाबी म्हणावी अशीच होती. पण आम्ही दुचाकीवरच चाललो असल्याने हि गुलाबी थंडी नंतर इतकी बोचरी झाली कि बोलता हि येईना.
मळवली स्टेशन जवळ गरमा गरम कांदा पोहे, वडापाव व चहा असा पोटात भराव टाकून  लोहगड ⛰ कडे प्रस्थान केले.
भाजे लेणी ते लोहगड मधील घाटाचा रस्ता   खूपच खराब असल्या मुळे सावधगिरीने गाडी चालवावी लागली, सकाळी ८:१५ वा आम्ही लोहगड पायथ्याला पोहचलो. गाडी पार्क करून एक एक पायरी चढायला लागलो, बऱ्याच आधी मी इथे आलो होतो तेंव्हा या पायऱ्यांचे काम चालू होते आता ते पूर्ण झाले त्यामुळे गडावरती जाणे सुलभ झाले आहे, पण दुर्ग हे दुर्गम असलेले बरे, त्याचे दुर्गपण हरवता कामा नये असे मला वाटते.
आमच्या पैकी बरेच जण पहिल्यांदा आले होते, त्या पहाटेच्या प्रसन्न वातावरणा मध्ये फोटो काढायचा मोह ते तरी कसा टाळणार त्यामुळे आम्ही गणेश दरवाजा, हनुमान दरवाजा, बुरूज, तोफा व पाण्याचे टाके अश्या प्रत्येक ठिकाणी फोटो काढत गड चढलो. शिव मंदिर आणि त्या समोर असलेल्या हनुमान मंदिर व शिवलिंग यांना नमस्कार करून मंदिराच्या अंगणात थोडी विश्रांती घेतेली. पाण्याचा टाक्या व आजुबाजुच्या परिसर न्याहाळत  विंचू कड्याच्या दिशेने  गेलो. कड्यावर बसून सर्वानी आणलेला फराळ करून माघारी निघालो ,  परत येताना भली मोठी 16 कोनी    विहीर पाहून गड उतरायला सुरवात केली. पहाटे लवकर गेल्यामुळे विशेष गर्दी जाणवली नाही पण गड उतरताना गर्दी वाढू लागली. पायऱ्यांच्या सुरवातीच्या जवळची दुकानांची संख्या पाहून मनात एक विचार आला कि आता "लोहगडचा सिंहगड होऊ नये".
अशा प्रकारे लोहगड ⛰ भेटीने नुतन वर्षांचा प्रारंभ केला या वर्षी असेच आणखी किल्ले पाहण्याचा निच्छय केला.
सोबती- संतोष सांभारे, राहुल पाटील, सागर साळुंके, राजेश लोमटे, राजेंद्र चौधरी, गणेश देशमुख, केतन देसले.
©सुशील राजगोळकर

लोहगड वरील तोफा

गणेश दरवाजा लोहगड

हनुमान दरवाजा लोहगड

लोहगडावरील तोफ

लोहगडावरील शिवलिंग 

लोहगडावरील हनुमान मंदीर व शिवलिंग 

विंचूकडा

१६ कोणी विहीर

कोरीगड (कोराईगड) "निरव"चा पहिला ट्रेक KORIGAD (KORAIGAD)

निरव म्हणजे माझा मुलगा. निरवच्या मम्मी ने त्याला कायम सांगितले होते पप्पा तुला सोडून ट्रेकला जातात. मग तो रोज मला म्हणत होता पप्पा ट्रेकला जाऊया ? जंगलात जाऊया ?. फक्त २ वर्षाचा चिमुरडा त्याला ट्रेक म्हणजे काय माहित नाही पण डिस्कव्हरी चॅनेल पाहून त्याला डोंगर, जंगल, प्राणी असे बरीच आवड निर्माण झाली होते, पण प्रत्येक्षात कधी पाहिले नाही.

म्हणुन मग आम्ही एक दिवस ठरवला व सकाळी ८:०० वाजता घरातून डबा सोबत घेऊन, निरवला ट्रेकला व जंगलात जाऊया असे सांगून निघालो. त्या नंतर आम्ही गाडी थांबवली ती थेट लोणावळा येथे नाष्टासाठी. गाडी थांबवताच निरव विचारू लागला "ट्रेक कुठे आहे"?.

मी म्हणालो थोडे थांब आपण नाष्टा करून जाऊया. त्या नंतर आम्ही लोणावळा येथून पुढे निघालो व तेथील लायन्स पॉईंट येथे थोडे थांबून निरवला घेऊन घोडेस्वारी केली. सुरवातीला तो घोड्यावरती बसायला घाबरत होता नंतर मात्र त्याला खूप आनंद झाला.

त्यानंतर कोरीगड कडे जातांना हिरवागार चापडा साप आडवा आला. त्याला पाहताच निरव साप साप असे बोलू लागला. पेठ शहापूर या पायथाच्या गावी गाडी लावून कोरीगडच्या दिशेने चालायला सुरवात केली. गडाच्या दिशेन बोट करून निरवला सांगितले आपल्याला तिथे पर्यंत जायचे आहे. निरवने डोके वर करून गडाकडे पाहताच, किल्ल्या वरील भगव्या झेंड्याने त्याचे लक्ष वेधले.

गडावरती जातांना घनदाट जंगल दाखवत व मध्ये मध्ये निरवला उचलून घेत आम्ही पायऱ्यांच्या वाटेपाशी येऊन पोहचलो. मग निरव १ २ ३ असे एक एक पायऱ्या मोजत वर चढू लागला. मध्येच माकडे दर्शन देत होती. थोड्याच वेळात दगडामध्ये असलेले गणेश मंदिर व गुहा जवळ पोहचलो. तेथे थोडी विश्रांती घेऊन पुन्हा पुढे चालू लागलो. तेथे एक लहान गुहा व त्यातील पाण्याचे टाके निरवला दाखवले. परत थोडे पुढे पायऱ्या चढून जाताच आणखीन एक गुहा लागली तिथे काही पाहण्यासारखे नाही म्हणून मी दुर्लक्ष करत होतो पण निरव ऐकेल तरी कसा. म्हणाला मला पाहायचेच आहे, मग ती गुहा दाखवली. अश्या प्रकारे पायऱ्यां संपवून आम्ही पहिल्या मुख्य दरवाजा पाशी पोहचलो.

कोरीगडची जंगलातील वाट 

कोरीगड वरील पायऱ्यांची वाट 

कोरीगड वरील पायऱ्यांचा वाटेवरती असलेले गणेश मंदिर 

कोरीगडचा मुख्य गणेश दरवाजा 

मुख्य दरवाजातून थोडे पुढे चालून जाताच समोर असलेल्या शंकर मंदिरातील शिवलिंग व नंदीला नमस्कार करून मंदिराच्या अंगणात असलेल्या तोफा पाहिल्या. गडाच्या एका बाजूने गड व आजूबाजूचा परिसर पाहत गडाचा फेरा चालू केला व जो झेंडा खालून दिसत होता तेथे येऊन पोहचलो. निरवला सांगितले हाच तो खालून दिसलेला झेंडा. तसेच मंदिराच्या मागे असलेले तलाव पाहिले. तिथेच असलेली गडावरील मोठी लक्ष्मी तोफ पाहिली. कोराईमातेच्या मंदिरामध्ये जेवण उरकले आणि निरवला ट्रेक कशाला म्हणतात ते समजावले.

कोरीगड वरील महादेव मंदिर समोरील नंदी व तोफा 

कोरीगड वरील महादेव मंदिर समोरील तोफा 

कोरीगड वरील महादेव मंदिर समोरील तोफा 

कोरीगड वरील महादेव मंदिर समोरील तोफा 

कोरीगड वरील पाण्याचा तलाव

कोरीगडावरील सर्वात मोठी लक्ष्मी तोफ 

विश्रांती नंतर परत पुढे दिसत असलेल्या आणखीन एक तोफ व बुरुजाकडे निघालो, निरव मात्र मध्येच असलेल्या लहानश्या साचलेल्या पाण्या जवळ बसून त्यामध्ये लहान दगड टाकु लागला त्याला ते बरे वाटू लागले. तो पुढे जाऊया चल, बोल्या नंतर यायला नकार देऊ लागला मग मी पण थोडे लहान होऊन त्याच्या सोबत खेळू लागलो. पुढे असलेले वाड्यांचे अवशेष पाहिले व गड उतरायला सुरवात केली. पूर्ण गड पालथा घातल्याने तो थकून गेला मग मात्र त्याने उचलून घेण्यासाठी सांगितले त्यातच त्याला झोप येऊ लागली. त्यामुळे त्याला खांद्यावरती झोपवून घेऊन पूर्ण गड खाली उतरलो. "अश्या प्रकारे निरवने ट्रेकचा श्रीगणेश केला"

कोरीगड वरील कोराईमाता मंदिर 

©सुशील राजगोळकर