Showing posts with label Lohgad. Show all posts
Showing posts with label Lohgad. Show all posts

ढाक बहिरी | Dhak Bahiri | २१ जानेवारी २०२३

ढाक बहिरीचा लेणी / गुहा हा ट्रेक तसा पुणे वरून एका दिवसात पाहून येता येऊ शकतो. पण शनिवार व रविवारी हल्ली किल्ल्या वरती होणाऱ्या गर्दीमुळे आम्ही एक दिवस आदी तिकडे रहायला जायचे नियोजन केले. मग नियोजना प्रमाणे 20 जानेवारी 2023 रोजी रात्री 10:00 वाजता रावेत पुणे इथून 'जांभिवली' गावाचा दिशेने निघालो व रात्री 12:00 वाजता जांभिवली गावापासून पुढे 1 किलोमीटर वरती असलेल्या "कोंडेश्वर मंदिर" येथे पोहोचलो. तेथे पोहचताच एका बाजूला दगडी चुल व लाकडे नजरेस आली. लगोलग आम्ही त्या कडाक्याचा थंडी मध्ये चूल पेटवली व मसाला दूध बनवायला घेतले. तो पर्यंत तेथे असलेल्या "भैरोबा मंदिर" मध्ये आम्ही आमचे तंबू लावले. नंतर त्या अंधाऱ्या रात्री तासभर गप्पा टप्पा करून झोपी गेलो.


भैरोबा मंदिर - कोंडेश्वर मंदिर, जांभिवली
 भैरोबा मंदिर - कोंडेश्वर मंदिर, जांभिवली

दुसरे दिवशी शनिवारी 21 जानेवारी 2023 रोजी पहाटे लवकर उठून काही मेंबर रात्री येतांना गावाचा शेवटचे घर व शुभम रेस्ट्रॉरंट असा लहानसा बोर्ड असलेल्या घरी जाऊन सकाळचा नाश्ता बनवायला सांगून परत आम्हाला बोलवायला आले. तो पर्यंत आम्ही आमचे तंबू वगैरे आवरून घेतले. त्यानंतर तेथे भरपेट नाश्ता करून घेतला व गावातील कदम आजोबांना आमचा सोबत वाटाड्या म्हणून घेतले.
पुढे सकाळचा प्रसन्न अशा वातावरणा मध्ये डोंगराचा कुशीत असलेल्या "कोंडेश्वर मंदिरा" मध्ये दर्शन घेतले, हे एक प्राचीन मंदिर असून गाभाऱ्या मध्ये शिवलिंग पाहायला मिळाले, मंदिरा समोर व बाजूला आता सभामंडप बांधण्यात आला आहे. तसेच मंदिराचा बाजूला शिव शंकराची मूर्ती नव्याने बसवलेली पाहायला मिळाली. मंदिराचा आवारात काही वीरगळ व जुन्या मंदिराचे अवशेष पाहायला मिळाले. मंदिराचा मागील बाजूला लहान कुंडा मध्ये पाणी आहे तर पाऊसाळ्या मध्ये येथे धबधबा वाहत असतो त्यामुळे येथे पर्यटकांची चांगलीच गर्दी असते.
कोंडेश्वर मंदिर - जांभिवली
कोंडेश्वर मंदिर - जांभिवली
कोंडेश्वर मंदिर - जांभिवली
कोंडेश्वर मंदिर - जांभिवली

कोंडेश्वर मंदिर - जांभिवली

अवशेष - कोंडेश्वर मंदिर, जांभिवली

विरगळ - कोंडेश्वर मंदिर, जांभिवली


कोंडेश्वर मंदिर पाहून झाल्यानंतर नंतर आम्ही मंदिराचा मागून जाणाऱ्या वाटेने ढाक बहिरीचा ट्रेकला सुरवात केली. ट्रेकचा सुरवाती पासून समोर व काही वेळा डाव्या बाजूला दूरवर ढाक बहिरी किल्ला दिसत होता. ट्रेकचा मार्ग तसा पूर्ण मळलेल्या वाटेचा होता पण काही वाटा वाट चुकणाऱ्या देखील होत्या. किल्ल्या पर्यंतची वाट हि चढ उताराची व घनदाट जंगलामधून जाणारी होती. त्यामुळे संपूर्ण ट्रेक मध्ये काही ठिकाणीच ऊन जाणवले मात्र पूर्ण वाट हि जंगलातील उंच झाडांच्या सावलीमधून जाणारी होती त्यामुळे ऊन जाणवले नाही.

मागे दुरवर दिसत असलेला ढाक बहिरी किल्ला
मागे दुरवर दिसत असलेला ढाक बहिरी किल्ला 

ढाक बहिरी किल्ल्याकडे जाणारी जंगलातील वाट
ढाक बहिरी किल्ल्याकडे जाणारी जंगलातील वाट



पुढे दोन वाटा चालू होतात अशा जंगलाचा मध्य ठिकाणी येऊन पोहचलो. तेथे गडकिल्ले संवर्धन संस्थेने किल्ल्याचा सुंदर असा नकाशा लावला आहे. त्या नकाशा वरून आपल्याला तेथील वाटांचा व परिसराचा अंदाज येतो. उजवीकडे एक वाट ढाक गावाकडे / ढाक किल्या वरती व दुसरी वाट सरळ समोर ढाक गुहेकडे व कळकराय सुळक्याकडे जाते त्या वाटेने साधारण २:३० तासाचा ट्रेक नंतर आम्ही कळकराय खिंडीत येऊन पोहचलो. खिंडीचा डाव्या बाजूला उंच "कळकराय सुळका" व उजव्या बाजूला "ढाक किल्ला" व खिंड उतरून पुढे "ढाक गुहा / लेणी" कडे वाट जाते. खिंडीतून उजव्या बाजूला किल्ल्या वरती जाणारी वाट हि खूप अवघड अशी कातळातील पाहायला मिळाली, या वाटेने क्वचितच कोणी किल्यावर जातात. आम्ही प्रथम खिंड उतरून लेणी कडे जायचे ठरवले.


खींडीतुन खाली उतरतांना - कळकराय, ढाक बहिरी
खींडीतुन खाली उतरतांना - कळकराय, ढाक बहिरी 

खींडीतुन खाली उतरतांना
खींडीतुन खाली उतरतांना - कळकराय, ढाक बहिरी 

खींडीतुन खाली उतरतांना - कळकराय, ढाक बहिरी
खींडीतुन खाली उतरतांना - कळकराय, ढाक बहिरी 

हि खिंड तेथे असलेल्या दोर व साखळिचा मदतीने उतरुन आलो. खिंड तशि चढा उतरायला थोडी अवघडच आहे. पुढे आता मात्र गुहेकडे जाणारी थरारक अशी वाट चालू झाली. उजव्या बाजूला उंच कातळ कडा व डाव्या बाजूला खोल दरी होती. काही ठिकाणी कातळामध्ये खोदलेल्या लहान पायऱ्या होत्या तर काही ठिकाणी खूप अवघड जोखमीची वाट होती. पुढे तर सरळ उभ्या कातळा मधील वाट चढून लेणी / गुहे पाशी पोहचायचे होते त्या वाटे वरती आता दोर, लोखंडी साखळी व एका ठिकाणी झाडाची फांदी लावलेली आहे. त्याचा साहाय्याने एक मेकाला धीर व साथ देत आम्ही लेणी मध्ये येऊन पोहचलो.

मुख्य लेणी मार्गा वरील एक लहान लेणी - ढाक बहिरी
मुख्य लेणी मार्गा वरील एक लहान लेणी - ढाक बहिरी 






मुख्या लेणी कडे जाणारा मार्ग - ढाक बहिरी
मुख्य लेणी कडे जाणारा मार्ग - ढाक बहिरी 

पहिल्या लेणी मध्ये शेंदूर लावलेल्या भैरीचा मूर्ती पाहायला मिळाल्या व तसेच एक पाण्याचे टाके पाहायला मिळाले. समोर आणखीन एक मोठी लेणी होती व त्या समोर 3 री अपूर्ण लेणी होती. लेणीमधून समोर असलेला राजमाची किल्ला स्पष्ट दिसत होता. तेथे थोडी विश्रांती घेतली व टाक्या मधिल पाणी भरून घेऊन त्याच थरारक वाटेने माघारी फिरलो. पुढे येऊन जंगला मध्ये एके ठिकाणी दुपारचे जेवण केले व 04:00 वाजता कोंडेश्वर मंदिरा पाशी येऊन पोहचलो व पुण्याचा दिशेने निघुन 06:00 पोहचलो. अशाप्रकारे वर्षाचा सुरवातीला एक अवघड ट्रेकने प्रवासाला सुरुवात केली.

भैरवचा मुर्ती - ढाक बहिरी लेणी/गुहा
भैरवचा मुर्ती - ढाक बहिरी लेणी/गुहा

ढाक बहिरी लेणी/गुहा
ढाक बहिरी लेणी/गुहा
ढाक बहिरी लेणी/गुहा

ढाक बहिरी लेणी/गुहा येथुन दिसणारा राजमाची किल्ला
ढाक बहिरी लेणी/गुहा येथुन दिसणारा राजमाची किल्ला 



कोंडेश्वर मंदिर व येथिल कुंड

सोबती : सुहास शेंडकर, संजय शेंडकर, वैभव सोनवने, शशीकांत तांदुळकर, आकाश भोसले, अजय सोनवने, राहुल होनराव.
©सुशील राजगोळकर

लोहगड १४-मार्च-२०२१ ⛰️ LOHGAD

चौथ्यांदा.... !!! हो बरोबर चौथ्यांदा लोहगड पाहिला. पाय दुःखीमुळे मी थोडे दिवस ट्रेकला ब्रेक दिला होता. लोणावळ्याला डॉक्टर कडेच गेले होतो. पण निरव खूप दिवसा पासून आग्रह करत होता, म्हणून लोहगड पाहायला गेलो.
बरेच जण असा विचार करतात कि परत परत एकचं ठिकाण का पाहायचे ? पण निसर्ग,🌱 सह्याद्री व गडकोट ⛰️ एकदा पाहून पूर्ण होईल व समजेल असे कोणालाच शक्य नाही. म्हणूनच तर आम्ही भटके एकाच ठिकाणी पुन्हा पुन्हा भेट देत असतो.

अता लोहगडचेच पहा ना. ८ वर्षापूर्वी मी एकटा मळवली स्टेशन पासून पायी चालत ट्रेक केला होतो. तेंव्हा तेथील बाकीचे लोक एकटाच कसा आला असेल ? अशा नजरेने पाहत होते 🚶🏻‍♂️. पण एकटा फिरण्याची मज्जाच वेगळी...! पण अवघड ठिकाणी कोणती माहिती न घेता एकट्याने ट्रेक करणे खूप चुकीचे ठरू शकते.
असो, तेंव्हा मनाला खूप खंत वाटली होती. कारण त्यावेळी भाजे लेणी ते लोहगड मधील घाटाचा रस्ता नव्हता. लोहगड गांववाले कसे येत जात होते? आता ज्या गडाला पायथ्या पासून दगडी पायऱ्या आहेत त्या देखील नव्हत्या. तसेच तोफा अस्थ व्यस्थ अवस्थेत होत्या. गडावरील पहाण्यासारखी ठिकाणे यांचे दिशादर्शक फलक देखील लावलेले नव्हते. एकटाच व खूप दमल्यामुळे त्यावेळी मी विंचूकडा लांबूनच नजरेमध्ये सामावून घेतला व पुढील वेळी पाहायला नक्की येणार असे सांगून परतलो.
परत काही वर्षाने दुसऱ्यांदा (२०१५) लोहगड पाहिला. तेंव्हा घाटाचा रस्ता झाला होता तर पायऱ्यांचे काम चालू होते. या वेळी मात्र विंचूकडा आवर्जून पाहिला.
तिसऱ्यांदा (२०२०) एक वर्षभरा पूर्वी ऑफिस मधील सहकाऱ्यांन सोबत आलो होतो या वेळी मात्र घाटाचा रस्ता पूर्ण खराब झाला होता. गाडी देखील चढत न्हवती. मात्र गडाचा पायथ्याला गावकऱ्यांनी शुल्क पार्किंग चालू केले आहे. तसेच पायऱ्यांचे काम पूर्ण झालेले पाहायला मिळाले. व तोफा देखील व्यवस्थित ठेवलेल्या पहायला मिळाल्या. 
आता चौथ्यांदा मात्र घाट रस्ता देखील व्यवस्थित होता पण मीच अनफिट व रविवारची लोहगडाची गर्दी यामुळे विसापूर कि लोहगड पाहायचा या संभ्रमात होतो. पण विसापूर किल्ला लोहगड किल्या पेक्षा चढायला थोडा अवघड असल्यामुळे निरवला लोहगड दाखवायचा म्हणून निघालो.
लोहगडाचा पुरातत्व खात्याने पायथ्या पासून बनवलेल्या दगडी पायऱ्यांच निरवल्या भावल्या व तो गडाचा दिशेने धावू लागला. कधी एकदाचा पूर्ण गड पाहतोय असे त्याला वाटत होते.

लोहगडाचा पुरातत्व खात्याने पायथ्या पासून बनवलेल्या दगडी पायऱ्यां
लोहगडाचा पुरातत्व खात्याने पायथ्या पासून बनवलेल्या दगडी पायऱ्यां

गडावरती जातांना असलेले गणेश दरवाजा, पाण्याचा टाक्या, हनुमान दरवाजा, तोफा, बुरुज, गडावरून दिसणारे विसापूर किल्ला, तिकोना किल्ला, तुंग किल्ला ⛰️ व पवना धरणाचा जलाशय दाखवत. तर पुढे भगवा ध्वज🚩, हनुमान मंदिर, शिवलिंग, महादेव मंदिर🛕, पाण्याचे टाके व १६ कोणी तलाव असे सर्व काही निरवला दाखवत व समजावून सांगत आम्ही विंचूकडयाच्या दिशेला आलो. यावेळी मात्र निरवने आग्रह करून देखील विंचूकडा लांबूनच पाहिला व पुढील वेळी आपण नक्की जाऊया असे सांगितले व माघारी फिरलो. मात्र यावेळी विशेष म्हणजे या पूर्वी ३ वेळा येऊन देखील पाहायची राहिलेली गडावरील "लक्ष्मी कोठी" पाहिली व मन आणखीनच प्रसन्न झाले.

लोहगड वरील तोफ
लोहगड वरील तोफ
लोहगड वरील महादेव मंदिरातील शिवलिंग
लोहगड वरील महादेव मंदिरातील शिवलिंग 
लोहगड वरील महादेव मंदिरा
लोहगड वरील महादेव मंदिर
लोहगड वरील विंचूकडा (पप्पा तिकडे जाऊया)
लोहगड वरील विंचूकडा (पप्पा तिकडे जाऊया)
लोहगड वरील "लक्ष्मी कोठी"
लोहगड वरील "लक्ष्मी कोठी"

"हीच ती गडकोटांची खासियत पूर्ण गड पाहिला असे वाटते तरी काहींना काही राहून जाते. प्रत्येक वेळी प्रत्येक ऋतूत काहीतरी नवीन पाहायला मिळते किंवा पहिल्या वेळी पाहिलेल्या गोष्टी सुद्धा, दुसऱ्या वेळी वेगळ्याच रूपात पाहायला मिळतात."
आता निरव विंचूकडा व गडावरून पाहायला मिळालेले इतर किल्ले कधी पाहायला मिळणार याची वाट पाहतोय..........!!

©सुशील राजगोळकर


( लोहगड भटकंती ब्लॉग २०२०)

⛰️लोहगड १४-मार्च-२०२१⛰️ 





लोहगड ⛰ LOHGAD

पहाटे ६:०५ वाजता मुकाई चौक येथे सर्वांनी जमायचे व जो उशिरा येईल त्याने सर्वांना चहा ☕ व नाष्टा 🍲 द्यायचा असा दंडक होता. नेमके मी ०६:०९ वाजता पोहचलो. आणखीन दोघे ०६ मिनिट उशिरा पोहचले. ठरल्याप्रमाणे शिक्षा म्हणून मी चहा पाव आणि त्या दोघांनी नाश्ता द्यायचा होता. मुकाई चौकात चहा व मस्का पाव☕🍞 घेऊन आम्ही निघालो. ती ४ मिनिटे मला 💰१२० रुपयांना पडली, त्या नंतर सर्वांच्या गाड्या🏍 थांबल्या त्या कार्ले फाटा येथे. सकाळचे मस्त दाट धुके ☁ पडले होते .थंडी हि गुलाबी म्हणावी अशीच होती. पण आम्ही दुचाकीवरच चाललो असल्याने हि गुलाबी थंडी नंतर इतकी बोचरी झाली कि बोलता हि येईना.
मळवली स्टेशन 🚉 जवळ गरमा गरम कांदा पोहे🍲, वडापाव 🍔 व चहा ☕असा पोटात भराव टाकून  लोहगड ⛰ कडे प्रस्थान केले.
भाजे लेणी ते लोहगड मधील घाटाचा रस्ता 🛣  खूपच खराब असल्या मुळे सावधगिरीने गाडी चालवावी लागली, सकाळी ८:१५ वा आम्ही लोहगड पायथ्याला पोहचलो. गाडी पार्क करून एक एक पायरी चढायला लागलो, बऱ्याच आधी मी इथे आलो होतो तेंव्हा या पायऱ्यांचे काम चालू होते आता ते पूर्ण झाले त्यामुळे गडावरती जाणे सुलभ झाले आहे, पण दुर्ग हे दुर्गम असलेले बरे, त्याचे दुर्गपण हरवता कामा नये असे मला वाटते.
आमच्या पैकी बरेच जण पहिल्यांदा आले होते, त्या पहाटेच्या प्रसन्न वातावरणा मध्ये फोटो काढायचा मोह ते तरी कसा टाळणार त्यामुळे आम्ही गणेश दरवाजा, हनुमान दरवाजा, बुरूज, तोफा व पाण्याचे टाके अश्या प्रत्येक ठिकाणी फोटो कात गड चलो. शिव मंदिर आणि त्या समोर असलेल्या हनुमान मंदिर व शिवलिंग यांना नमस्कार करून मंदिराच्या अंगणात थोडी विश्रांती घेतेली. पाण्याचा टाक्या व आजुबाजुच्या परिसर न्याहाळत  विंचू कड्याच्या दिशेने  गेलो. कड्यावर बसून सर्वानी आणलेला फराळ करून माघारी निघालो ,  परत येताना भली मोठी 16 कोनी  🏟  विहीर पाहून गड उतरायला सुरवात केली. पहाटे लवकर गेल्यामुळे विशेष गर्दी जाणवली नाही पण गड उतरताना गर्दी वाढू लागली. पायऱ्यांच्या सुरवातीच्या जवळची दुकानांची संख्या पाहून मनात एक विचार आला कि आता "लोहगडचा सिंहगड होऊ नये".
अशा प्रकारे लोहगडभेटीने नुतन वर्षांचा प्रारंभ 🌄 केला या वर्षी असेच आणखी किल्ले पाहण्याचा निच्छय केला.
सोबती- संतोष सांभारे, राहुल पाटील, सागर साळुंके, राजेश लोमटे, राजेंद्र चौधरी, गणेश देशमुख, केतन देसले.
©सुशील राजगोळकर


Lohgad Trek with PCCOE colleagues





लोहगड वरील तोफा



गणेश दरवाजा लोहगड


हनुमान दरवाजा लोहगड

लोहगडावरील तोफ

लोहगडावरील शिवलिंग 

लोहगडावरील हनुमान मंदीर व शिवलिंग 



विंचूकडा

१६ कोणी विहीर


"घनगड" ⛰️ निरवचा ५० व्या किल्याची भटकंती. 🚗⛰️ | Ghangad & Tailbailla - Lonavala 11-January-2026

मी माझा बऱ्याच भटकंतीचे वर्णन लिहिले, पण नेमके निरव सोबत केलेल्या भटकंतीचे वर्णन लिहायचे राहिले, आता निरवचे ५० गड भटकंती पूर्ण झाली आहे तर थ...

Note :

भटकंती करणे माझी खूप मोठी आवड आहे, त्याच भटकंती मधील काही भटकंती प्रवास / वर्णन मी इथे लिहिले आहे. काही अधिक माहिती हवी असल्यास Contact Form मार्फत संपर्क करा.